Search: For - nc

14585 results found

ब्ल्यू सिटी पॅराडाइम: भारताच्या समुद्री भविष्याची नवी व्याख्या
Nov 30, 2025

ब्ल्यू सिटी पॅराडाइम: भारताच्या समुद्री भविष्याची नवी व्याख्या

जगभरात हरित आणि डिजिटल शिपिंगकडे होणारा कल वेग घेत असताना, शहरांची स्पर्धात्मकता त्यांच्या वित्त, तंत्रज्ञान आणि कुशल मानवसंपदा एकत्र करण्याच्या क्षमतेवर अवलंबून राहण

भय इथले संपत (का) नाही?
Aug 25, 2020

भय इथले संपत (का) नाही?

भयाचे राजकारण कसे असते, त्यात सामान्य माणसे कशी अडकतात आणि यातून लोकांना सावध करण्याचे प्रयत्न अनेकदा कसे विफल ठरतात, हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.

भविष्याची दिशा ‘हिरवी’ हवी
Oct 15, 2020

भविष्याची दिशा ‘हिरवी’ हवी

आजपासून दहा वर्षांनी जेव्हा तुम्ही सकाळी उठून चहा करण्यासाठी बटन दाबाल, त्यावेळी त्यात आलेली ऊर्जा कदाचित जकार्ता किंवा बँकॉकवरून आलेली असेल.

भविष्यातील काम: माणसासाठी की यंत्रांसाठी
Jan 31, 2021

भविष्यातील काम: माणसासाठी की यंत्रांसाठी

चौथ्या औद्योगिक क्रांतीने वेग घेतला आहे. यात डिजिटलायाझेशन आणि ऑटोमेशन हे दोन कळीचे मुद्दे ठरतील. त्यामुळे कामगारांना ही कौशल्ये देणे, महत्त्वाचे ठरणार आहे.

भविष्यातील शहरांची ‘संस्कृती’
Dec 28, 2020

भविष्यातील शहरांची ‘संस्कृती’

‘कोविड १९’ नंतरच्या जगात शहरांमधील सांस्कृतिक जीवन फुलवण्यासाठी अनेक प्रयोग करणे गरजेचे आहे. यातून शारीरिक आणि मानसिक अनुबंध दृढ होतील.

भविष्यासाठी वित्तपुरवठा: शाश्वत विकास लक्ष्यांना चालना देणारे मार्ग
Aug 08, 2023

भविष्यासाठी वित्तपुरवठा: शाश्वत विकास लक्ष्यांना चालना देणारे मार्ग

शाश्वत विकास उद्दिष्टांसाठीच्या वित्तपुरवठ्याची निकड निर्विवाद आहे, परंतु वित्तीय अंतर भरून काढण्यासाठी प्रभावी उपाययोजना आखणे आणि त्या उपायांची अंमलबजावणी करणे आवश

भारत - नेपाळ संबंध समजून घेताना: गेल्या दशकातील प्रगती आणि पुढील वाटचाल
May 29, 2024

भारत - नेपाळ संबंध समजून घेताना: गेल्या दशकातील प्रगती आणि पुढील वाटचाल

भारतातील सध्याच्या केंद्र सरकारची सत्तेतील दुसरी टर्म पुर्ण होत आहे. याच पार्श्वभुमीवर, गेल्या दशकात भारत व नेपाळ द्विपक्षीय संबंधामधील वाटचाल समजून घेण्याची ही योग्य �

भारत अमेरिका संबंध: सुरक्षा, व्यापार और दोस्ती की नई इबारत
Feb 15, 2025

भारत अमेरिका संबंध: सुरक्षा, व्यापार और दोस्ती की नई इबारत

अच्छी बात यह भी है कि दोनों देशों ने 'मिशन-500' का लक्ष्य बनाया है, जिसका अर्थ है- 2030 तक द्विपक्षीय कारोबार को 500 अरब डॉलर तक ले जाना.

भारत आणि रशिया यांच्यातील डिफेन्स गॅम्बिट
Jan 29, 2024

भारत आणि रशिया यांच्यातील डिफेन्स गॅम्बिट

रशियाच्या बाहेर संरक्षण पुरवठा साखळीतील निर्माण झालेली अनिश्चितता, तसेच त्यात येणारे व्यत्यय यामुळे भारताच्या  विविधीकरण आणि स्वदेशीकरणाच्या प्रयत्नांना गती मिळण्य�

भारत आणि रशिया – युक्रेनबद्दलची भूमिका
Jan 06, 2023

भारत आणि रशिया – युक्रेनबद्दलची भूमिका

रशिया-युक्रेनमधील युद्ध, तसेच याच सुमारास अमेरिकेचे आंतरराष्ट्रीय अर्थशास्त्रविषयक राष्ट्रीय सुरक्षा उपसल्लागार दलीप सिंग, ब्रिटनच्या परराष्ट्र सचिव लिझ ट्रूस आणि र�

भारत आणि श्रीलंका : नवे सरकार, नवी सुरुवात आणि मजबूत संबंधांचे आश्वासन!
Jan 03, 2025

भारत आणि श्रीलंका : नवे सरकार, नवी सुरुवात आणि मजबूत संबंधांचे आश्वासन!

आर्थिक संकटाच्या काळात भारताने ज्या प्रकारे श्रीलंकेला मदत केली, त्यामुळे तेथील सर्वच राजकीय पक्षांमध्ये भारताविषयी चांगली भावना निर्माण झाली आहे. भारताबरोबरच्या प्र�

भारत और जॉर्डन: आतंक के ख़िलाफ़ नई साझेदारी
Dec 30, 2025

भारत और जॉर्डन: आतंक के ख़िलाफ़ नई साझेदारी

पश्चिम एशिया और भारत में बढ़ते आतंकी हमले बताते हैं कि आतंकवाद अब भी एक गंभीर वैश्विक खतरा है. ऐसे समय में मोदी का जॉर्डन दौरा आतंक के ख़िलाफ़ भारत की स्पष्ट सुरक्षा सोच को द

भारत और पाकिस्तान का हवाई रक्षा तंत्र: एक शुरूआती झलक!
Jun 07, 2025

भारत और पाकिस्तान का हवाई रक्षा तंत्र: एक शुरूआती झलक!

आधुनिक युद्ध कला में एयर डिफेंस यानी हवाई रक्षा (AD) की अहमियत को लेकर कभी कोई शक था ही नहीं. "ऑपरेशन सिंदूर" ने साबित कर दिया है कि यह अब भी प्रासंगिक बना हुआ है. भारत और पाकिस्ता

भारत की बुज़ुर्ग महिलाओं में जेंडर के आधार पर गैर-संचारी बीमारियों की बहुलता: एक विश्लेषण
Apr 19, 2024

भारत की बुज़ुर्ग महिलाओं में जेंडर के आधार पर गैर-संचारी बीमारियों की बहुलता: एक विश्लेषण

हाल के दशकों में देखा जाए तो, जिस प्रकार से चिकित्सा के क्षेत्र में तेज़ी के साथ विकास हुआ है और प्रजनन दर में कमी आई है, उसने भारत में वृद्ध वयस्कों की जनसंख्या बढ़ाने में अह�

भारत की रक्षा कूटनीति: मोदी कार्यकाल में चीन को दिया गया रणनीतिक जवाब!
Sep 27, 2024

भारत की रक्षा कूटनीति: मोदी कार्यकाल में चीन को दिया गया रणनीतिक जवाब!

चीन को लेकर अपने रणनीतिक रुख़ में भारत ने पिछले दशक में प्रभावी प्रतिरोध के तीन प्रमुख स्तंभों - क्षमता, साख और संचार को सफ़लतापूर्वक दिखाया है. उसने अपनी रक्षा कूटनीति को द�

भारत की वैश्विक महत्वाकांक्षाएं: क्षेत्रीय सहयोग के बिना अधूरी
Jun 13, 2024

भारत की वैश्विक महत्वाकांक्षाएं: क्षेत्रीय सहयोग के बिना अधूरी

भारत की वैश्विक महत्वाकांक्षाएं तब तक पूरी नहीं हो सकतीं, जब तक कि उसका क्षेत्र उसके साथ न हो.

भारत की समस्या बढ़ाने वाला यूक्रेन संकट
Jul 30, 2023

भारत की समस्या बढ़ाने वाला यूक्रेन संकट

आज दुनिया यूक्रेन की ज़मीन पर जिस संकट को पनपते हुए देख रही है उसके बीज काफी पहले ही पड़ चुके थे. पहले भी रूसी राष्ट्रपति यूक्रेन को लेकर कई बार यह रेखांकित कर चुके थे कि उसका क

भारत के संघीय लोकतांत्रिक व्यवस्था में राज्यसभा की भूमिका? एक अवलोकन...
Apr 03, 2025

भारत के संघीय लोकतांत्रिक व्यवस्था में राज्यसभा की भूमिका? एक अवलोकन...

3 अप्रैल 1952 को राज्यसभा की स्थापना होने के बाद से ही अनेक अवसरों पर इसे बर्खास्त करने की मांग उठती रही है. आलोचकों, जिसमें संसद के सेवारत सदस्य भी शामिल हैं, उन्होंने अपर हाऊस �

भारत को लेकर चीन नहीं बदला, जानिए कैसे!
Dec 17, 2025

भारत को लेकर चीन नहीं बदला, जानिए कैसे!

शंघाई हवाई अड्डे की घटना भारत–चीन संबंधों में छिपे तनाव को फिर सामने ले आई है. यह दिखाती है कि “सामान्यीकरण” की बातों के बावजूद चीन सीमा और संप्रभुता को दबाव के औज़ार के रूप

भारत देतो काय, त्याला मिळते काय?
Nov 30, 2019

भारत देतो काय, त्याला मिळते काय?

आफ्रिकी आणि शेजारी देश भारताकडून जास्तीत जास्त स्वस्त दरात कर्ज मिळवतात. मात्र, प्रकल्पपूर्ततेच्या बाबतीत चीन आणि इतर देशांची कामगिरी आपल्यापेक्षा उजवी आहे.

भारत पश्चिम के करीब जा रहे और चीन ग्लोबल साउथ के
Feb 29, 2024

भारत पश्चिम के करीब जा रहे और चीन ग्लोबल साउथ के

भारत की नीति चीन के उलट है और हम अमीर देशों तक पहुंचने की कोशिश कर रहे हैं. 

भारत में AI गवर्नेंस: आकांक्षाएं और आशंकाएं
Jan 11, 2024

भारत में AI गवर्नेंस: आकांक्षाएं और आशंकाएं

ऑब्ज़र्वर रिसर्च फाउंडेशन का पहला टेक मंथन (हडल) 23 नवंबर 2023 को आयोजित किया गया और इसमें भारत में आर्टिफिशियल इंटेलिजेंस (AI) के शासन-प्रशासन पर विचार किया गया. इसमें AI के तेज़ रफ

भारत में जल प्रशासन का कायाकल्प: नई राष्ट्रीय जल नीति की दिशा में एक महत्वपूर्ण क़दम
Mar 30, 2024

भारत में जल प्रशासन का कायाकल्प: नई राष्ट्रीय जल नीति की दिशा में एक महत्वपूर्ण क़दम

वैश्विक स्तर पर जल प्रबंधन और जल प्रशासन को लेकर आमूलचूल परिवर्तन का आह्वान किया गया है. यानी जल प्रशासन को लेकर पारंपरिक एवं गैर वैज्ञानिक सोच ही नहीं, बल्कि इंजीनियरिंग प

भारत में मानसिक स्वास्थ्य से जुड़ी देख-रेख में सुधार के संकेत
Mar 12, 2025

भारत में मानसिक स्वास्थ्य से जुड़ी देख-रेख में सुधार के संकेत

मानसिक स्वास्थ्य संबंधी बीमारियों का उपचार बेहद जटिल काम होता है. इसका कारण यह है कि इन बीमारियों की प्रकृति प्रत्येक मामले में अलग-अलग होती है. इसके अलावा उपलब्ध औषधियों क

भारत में लैंगिक (जेंडर आधारित) हिंसा के विरुद्ध नीति निर्धारण में नारीवादी दृष्टिकोण को शामिल किये जाने की ज़रूरत!
Apr 18, 2023

भारत में लैंगिक (जेंडर आधारित) हिंसा के विरुद्ध नीति निर्धारण में नारीवादी दृष्टिकोण को शामिल किये जाने की ज़रूरत!

भारत के सामाजिक ढांचे में जेंडर आधारित असमानताओं की जड़ें काफ़ी गहरी हैं और स्थायी स्वरूप लिए हुए हैं, जो मूल रूप से पितृसत्तात्मक परंपराओं की देन हैं. और यही ढांचा लिंग-आध�

भारत लष्करी उपकरणांचा निर्यातदार होण्याच्या मार्गावर
Apr 28, 2023

भारत लष्करी उपकरणांचा निर्यातदार होण्याच्या मार्गावर

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी भारताला संरक्षण आयातीच्या व्यसनातून मुक्त करून लष्करी उपकरणांचा निर्यातदार बनवण्याच्या सरकारच्या इच्छेचा पुनरुच्चार केला.

भारत से संबंध बढ़ाने के लिए उत्सुक तालिबान, कश्मीर पर किया चीन और पाकिस्तान से अलग रुख़ का ऐलान
Aug 06, 2022

भारत से संबंध बढ़ाने के लिए उत्सुक तालिबान, कश्मीर पर किया चीन और पाकिस्तान से अलग रुख़ का ऐलान

काबुल पहुंचे भारतीय दल पर चीन और पाकिस्‍तान की पैनी नजर है. आखिर भारतीय दल की इस यात्रा के क्‍या निहितार्थ है. चीन और पाकिस्‍तान को भारतीय दल की यात्रा क्‍यों अखर रही है. चीन �

भारत – एक महासत्ता की मृगजळ
Oct 06, 2021

भारत – एक महासत्ता की मृगजळ

भारताची ओळख परराष्ट्र धोरणाच्या दृष्टीने पालटण्याची गरज आहे. असे झाले तरच उर्वरित जगाशी भारताचे असलेले संबंध अधिक दृढ होतील.

भारत, चीन आणि वैश्विक धोरणात्मक पट
Oct 05, 2023

भारत, चीन आणि वैश्विक धोरणात्मक पट

कॅनडाचे पंतप्रधान जस्टिन ट्रूडो यांनी खलिस्तानी दहशतवादी हरदीपसिंग निज्जरच्या हत्येशी भारताचा संबंध जोडल्यानंतर भारत-कॅनडा संबंध अत्यंत ताणले गेलेले हे संपूर्ण

भारत- अमेरिका संबंध: हिंद-प्रशांत में ‘कन्वर्जन्स’
Oct 24, 2024

भारत- अमेरिका संबंध: हिंद-प्रशांत में ‘कन्वर्जन्स’

भारत-यूनाइटेड स्टेट्‌स (US) साझेदारी में हिंद-प्रशांत बेहद अहम क्षेत्र बन गया है. प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी की अगुवाई में दोनों देशों ने हिंद-प्रशांत को लेकर अपने गठबंधन को �

भारत-अमेरिका संबंधांचा नवा टप्पा: असमतोलातून समतेकडे वाटचाल
Feb 05, 2026

भारत-अमेरिका संबंधांचा नवा टप्पा: असमतोलातून समतेकडे वाटचाल

भारत आणि अमेरिकेमधला व्यापार करार हे दोन्ही देशांच्या संबंधांमधले नवे वळण आहे. यामध्ये अधिक समानता आहे.

भारत-अमेरिका संरक्षण औद्योगिक आणि तंत्रज्ञान सहकार्य: प्रत्यक्षात येईल का?
Jun 30, 2023

भारत-अमेरिका संरक्षण औद्योगिक आणि तंत्रज्ञान सहकार्य: प्रत्यक्षात येईल का?

भारत अमेरिका या दोन्ही बाजूंनी संरक्षण भागीदारीचे रूपांतर करण्याची इच्छा आहे, परंतु या हेतूचे ठोस परिणामांमध्ये रूपांतर होते की नाही हे येणारा काळच सांगेल.

भारत-अमेरिका सुरक्षा संबंध ट्रम्प २.० मध्ये आणखी बळकट होणार
Jan 17, 2025

भारत-अमेरिका सुरक्षा संबंध ट्रम्प २.० मध्ये आणखी बळकट होणार

डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या दुसऱ्या अध्यक्षीय कारकिर्दीत अमेरिकेने भारताशी सुरक्षा व संरक्षण संबंध अधिक मजबूत करणे, भारत-प्रशांत क्षेत्रात देशाच्या धोरणात्मक महत्तेचा ला�

भारत-अमेरिकेतला ‘डेटा’तणाव!
Jul 30, 2019

भारत-अमेरिकेतला ‘डेटा’तणाव!

माहितीची सुरक्षा, म्हणजे डेटा सिक्युरीटी हा भारत-अमेरिकेतील व्यापारासंदर्भात असलेल्या वादांमधला कमकुवत दुवा आहे. 

भारत-अमेरिकेतील नात्याला ‘संरक्षण’
Sep 06, 2019

भारत-अमेरिकेतील नात्याला ‘संरक्षण’

अमेरिकेच्या फेडरल सरकारच्या व्हाईट हाऊससह इतर विभागांना भारत जितका महत्वाचा वाटत असेल, त्यापेक्षा कितीतरी अधिक पटीने तो अमेरिकेच्या संरक्षण विभागाला वाटतो आहे. 

भारत-अमेरिकेमध्ये ‘टायगर ट्रायम्फ’
Sep 27, 2019

भारत-अमेरिकेमध्ये ‘टायगर ट्रायम्फ’

भारत-अमेरिका व्यापारापेक्षा भारताची शस्त्रास्त्र बाजारपेठ अमेरिकेला जास्त महत्त्वाची वाटते. म्हणूनच त्यांनी ‘टायगर ट्रायम्फ’ मोहिमेला अधिक महत्त्व दिले आहे. 

भारत-आफ्रिका संरक्षण आणि सुरक्षा भागीदारी
Sep 25, 2023

भारत-आफ्रिका संरक्षण आणि सुरक्षा भागीदारी

इंडो-आफ्रिकन संरक्षण आणि सुरक्षा भागीदारीमधील वाढत्या समन्वयाला नवीन उपक्रम, प्लॅटफॉर्म आणि सराव हे साक्ष देत असले तरी, खरी क्षमता अजूनही वापरात नाही.

भारत-ग्रीस संबंधांमध्ये नवी पहाट: प्राचीन संस्कृती ते सामरिक भागीदारी
Sep 13, 2023

भारत-ग्रीस संबंधांमध्ये नवी पहाट: प्राचीन संस्कृती ते सामरिक भागीदारी

सामरिक भागीदारीच्या संस्थात्मक यंत्रणेमुळे जगातील भारत व ग्रीस या सर्वांत मोठ्या व सर्वांत जुन्या लोकशाही देशांना त्यांच्या अभिसरणाच्या अनेक क्षेत्रांत शाश्वत संबंध

भारत-ग्रीस संबंधांमध्ये नवी पहाट: प्राचीन संस्कृती ते सामरिक भागीदारी
Oct 30, 2023

भारत-ग्रीस संबंधांमध्ये नवी पहाट: प्राचीन संस्कृती ते सामरिक भागीदारी

सामरिक भागीदारीच्या संस्थात्मक यंत्रणेमुळे जगातील भारत व ग्रीस या सर्वांत मोठ्या व सर्वांत जुन्या लोकशाही देशांना त्यांच्या अभिसरणाच्या अनेक क्षेत्रांत शाश्वत संबंध

भारत-चीन तणाव निवळणे अवघड
Jul 07, 2020

भारत-चीन तणाव निवळणे अवघड

भारतापुढे असलेले कमी पर्याय आणि चीनचा वाढता आंतरराष्ट्रीय प्रभाव यामुळे भारत-चीन नियंत्रण रेषेवरील तणाव नजीकच्या भविष्यात तरी निवळेल, याची शक्यता कमी वाटते.

भारत-चीन नात्यातील सत्य आणि आभास
Jul 23, 2021

भारत-चीन नात्यातील सत्य आणि आभास

सीमाप्रश्न आधी सोडवावा, असे भारताचे मत असताना; ते टाळून चीनला मात्र फक्त परस्पर सहकार्याच्या अन्य बाबीतच रस आहे.

भारत-चीन संघर्षात अण्वस्त्रसज्जतेची भीती
Sep 16, 2020

भारत-चीन संघर्षात अण्वस्त्रसज्जतेची भीती

भारत-चीन संघर्ष लवकर मिटला नाही तर तो सोडवण्यासाठी दोन्ही अण्वस्त्रधारी राष्ट्रे आपली अण्वस्त्रे परजतील का, याबद्दल सरंक्षण क्षेत्रात मोठी चर्चा होत आहे.

भारत-चीन सीमाप्रश्न नव्या वळणावर
Jul 23, 2020

भारत-चीन सीमाप्रश्न नव्या वळणावर

भारत आणि चीन यांच्यातील सध्याच्या सीमासंकटाचे मूळ इतिहासात आहे. इतिहासातील पानांपासून अद्यापही सुरू असलेला हा संघर्ष आता नव्या वळणावर पोहचला आहे.

भारत-चीनचे ‘तुझे माझे जमेना…’
Jul 19, 2023

भारत-चीनचे ‘तुझे माझे जमेना…’

भारत आणि चीन या जगातील महत्त्वाच्या देशांचे परस्परांशी नेहमीच तणावपूर्ण संबंध राहिले आहेत. या द्विपक्षीय संबंधांच्या इतिहासातील गेल्या काही वर्षांचा हा आढावा.

भारत-जर्मनी समीकरण: रक्षा, तकनीक और निवेश पर फोकस
Jan 21, 2026

भारत-जर्मनी समीकरण: रक्षा, तकनीक और निवेश पर फोकस

भारत और EU ऐसी बहुध्रुवीय विश्व व्यवस्था चाहते हैं, जहां उन्हें महाशक्तियों के बीच अपनी रणनीतिक स्वतंत्रता बनाए रखने का मौका मिले. इसी वजह से दोनों स्वाभाविक साझेदार बनकर उ